Random toetsen. Alleen al het woord random kan voelen alsof je de controle over een toets kwijtraakt. Want hoe kun je zeker weten wat er in een toets terechtkomt als de vragen pas op het moment van afname worden geselecteerd?
Toch is het tegendeel waar. Wanneer je werkt met een goed opgebouwde vragenbank en een goed opgezette toetsmatrijs, worden random toetsen juist de basis voor eerlijke, efficiënte en kwalitatief sterke toetsen.
In deze blog lees je waarom.
Efficiëntie: één keer bouwen, vaak gebruiken
Een goed ingerichte vragenbank betaalt zich dubbel en dwars terug. Wanneer meerdere vragen voldoen aan dezelfde eisen kan het systeem elke keer opnieuw een valide toets samenstellen, die gelijkwaardig is voor kandidaten.
Dit zorgt voor:
- Minder werk bij het maken van toetsen en herkansingen
- Geen complete toetsreparaties als één vraag moet worden vervangen
- Hogere kwaliteit, omdat je bewuster vragen ontwikkelt die aan alle criteria voldoen
Er zal wel extra tijd geïnvesteerd moeten worden in een goed gevulde en gemetadeerde vragenbank. Er moeten namelijk voldoende vragen zijn zodat de toetsapplicatie wat te kiezen heeft en verschillende combinaties kan maken op basis van de criteria in de toetsmatrijs. Om te kunnen selecteren op criteria, moet elke vraag gemetadateerd zijn op deze criteria, naast toetsterm kun je denken aan bijvoorbeeld het vraagtype en taxononomieniveau. Bijvoorbeeld bij toetsterm X moet een open vraag gesteld worden op het niveau ‘analyseren’. Dit is metadata; informatie óver de vraag. Door vragen goed te metadateren, kun je de applicatie gericht laten selecteren op die criteria. En dat is een voorwaarde voor random toetsen. Die zijn alleen te realisereen als de vragenbank:
- voldoende vragen bevat
- goed gemetadateerd is
- meerdere alternatieven bevat voor de combinatie van criteria
Dit is extra werk, maar het zorgt voor kwalitatief betere vragen en uiteindelijk voor tijdswinst omdat je niet elke keer een nieuwe toetsmatrijs en nieuwe vragen hoeft construeren.
Elke afname is uniek
Een random toets bestaat niet uit een vaste set vragen. In plaats daarvan kiest de toetsapplicatie, op basis van vooraf ingestelde criteria, willekeurig vragen uit de vragenbank.
Dat betekent dat elke kandidaat een unieke toetsvariant krijgt. Dat betekent ook dat het weinig zin heeft om vragen te delen of te lekken. Daarnaast is het eenvoudig om herkansingen te organiseren; het is namelijk niet nodig om een compleet nieuwe toets samen te stellen. Je vraagt je misschien af: “Is een random toets wel eerlijk bij herkansingen?” Het antwoord is: ja, juist méér dan een vaste toets. Elke toetsvariant volgt namelijk dezelfde inhoudelijke structuur, en als vragen aan de criteria voldoen, worden alle toetsen, inclusief herkansingen juist gelijkwaardig. Daarnaast hebben studenten geen voordeel van het onthouden van vragen uit de eerste kans, want ze zullen een nieuwe variant aangeboden krijgen.
Je hoeft dus niet langer aparte herkansingstoetsen te bouwen. Daarnaast verhoogt random toetsen de toetsveiligheid op meerdere niveaus. Niet alleen omdat studenten verschillende vragen krijgen, maar ook omdat het moeilijker wordt om vragen te verzamelen of te delen, eventuele lekkage van vragen minder impact heeft en toetslekkage minder impact heeft. Of het nu komt door lekkage of slijtage van vragen; het is met random toetsen niet nodig een complete toets te vervangen, je kunt oude vragen verwijderen en nieuwe vragen toevoegen. Anders dan met een toets op basis van een vaste set vragen hoeft het bovendien ook niet op een vast moment te gebeuren, maar kun je gemakkelijk tussentijds vragen vervangen.
Semi random
Veel mensen denken dat random toetsen volledig willekeurig zijn, maar je kunt ze juist heel precies sturen door een aantal vragen vast op te nemen in de toets en een aantal door de toetsapplicatie te laten selecteren, bijvoorbeeld met de volgende opzet:
- vaste volgorde van onderwerpen
- vaste begin- of eindvragen
- random binnen subcategorieën
Wat houd je nog tegen?
Bij random toetsen verlies je alles behalve de controle over de kwaliteit van je toetsen, ik zou eerder stellen dat je meer grip hebt op de kwaliteit van je toetsen doordat het je dwingt scherper te kijken naar de kwaliteit van vragen, of ze meten wat ze moeten meten en of ze voldoen aan de gestelde criteria. Daarmee verhoog je de kwaliteit van je toetsen. Daarnaast worden je toetsen eerlijker, ga je fraude tegen en wordt het onderhoud van toetsen eenvoudiger.
